پیشنهاد تماشای دو مستند درباره زنان و مادران ایرانی؛ میم مثل مادر

بخشی از تاثیر مستند بر مخاطب، به دلیل نمایش عریان و صریح واقعیت زندگی و انسان است. بدون روتوش و بدون دستکاری‌هایی که در سینمای داستانی مرسوم، متداول و پذیرفتنی است. در «یک طرح ساده» ساخته کتایون جهانگیری که این روز‌ها در شبکه نمایش خانگی عرضه شده، فیلمساز در یک مستند کوتاه ۱۳دقیقه‌ای به زندگی دختران نوجوان در یک مرکز نگهداری از فرزندان پرداخته، مشاهده وجود چنین مرکز حمایتی در فضای جنگی برای مخاطب داخلی و خارجی جالب است و نکته بعد مواجه زنان مسئول این مرکز با جنگ و پیامد‌های آن برای دختران نوجوان است. فیلمساز فضای مرکز، حال و هوای دختران و مربیان را به نمایش می‌گذارد و به تلاش آنها برای زندگی کردن، ورزش کردن، حتی توجهشان به موسیقی و شعر، در جنگی دوازده روزه اشاره دارد. ایستادگی و روحیه مقام این زنان، برای دور نگه داشتن دختر‌ها از فضای جنگی قابل ستایش و انسانی است. زنانی که فرزندان دیگران، را به فرزندان خود در خانه ترجیح داده و ایثارگرانه برای نجات آنها تلاش می‌کنند.

ثبت و نمایش این وجه از روحیه ایرانی، امری ضروری است. چگونه می‌توان اراده و عزم این جامعه به ویژه زنان را درهم شکست و آنان را درگیر یاس و ناامیدی کرد. نگاه زنانه کتایون جهانگیری در این مستند جاریست و یکی از امتیاز‌های این فیلم کوتاه است، ماریا ماوتی در مستند بلند «نامش زن» بخش دیگری از روحیه مادرانه و شجاعت زنان ایرانی را ثبت کرده. قهرمان مستند او مثل فیلم کتایون جهانگیری، زنانی عادی هستند. زنانی که به واسطه شغلشان با فرزندان بدون سرپرست در ارتباطند و جنگ دوازده روزه، آنها را گرفتار مشکلات خاصی کرده است. تماشای «یک طرح ساده» و «نامش زن» حس غرور و افتخار را در مخاطب زنده می‌کند. در جامعه‌ای مردسالار که معمولا زنان، فرصت‌های برابر با مردان برای رشد و استقلال ندارند، زنانی رشد کرده و بالیده‌اند که در یکی از حساس‌ترین شرایط بحرانی، قوی و مقتدرانه عمل می‌کنند.

مهدیه شخصیت دوست داشتنی فیلم «نامش زن» به عنوان یکی از صد‌ها زنی که در جنگ، همچنان به وظیفه حرفه‌ای و انسانی خود ادامه دادند، حلقه رابط فیلمساز با بقیه زنان و فضای شیرخوارگاه است، ماریا ماوتی به عنوان یک زن جوان، به شخصیت، مادر او، فضای عاطفی خانواده و ماهان نوزاد نزدیک می‌شود. تماشای بعضی سکانس‌های فیلم ماوتی بدون اشک ریختن ممکن نیست، چراکه تماشاگر در روند فیلم با مهدیه و ماهان همراه شده و در انتها که این عشق مادرانه به فراغ منجر می‌شود، تماشاگر ایثار مهدیه را می‌ستاید، اما همچون او غمگین و دلشکسته است.

«نامش زن» از آن دست فیلم‌هایی است که تماشاگر به سادگی فراموش نمی‌کند. فیلمی که می‌تواند سندی افتخارآمیز از زنان ایرانی باشد.